Składka zdrowotna 2026 na skali, liniowym i ryczałcie

Składka zdrowotna to jedyna składka, której JDG nie zdejmie żadna ulga: płacisz ją na uldze na start, na preferencyjnych składkach, na Małym ZUS Plus i w wakacje składkowe. Jej wysokość zależy od formy opodatkowania: na skali i na podatku liniowym od dochodu, na ryczałcie od przedziału przychodu. Ten artykuł pokazuje, ile wynosi w 2026 roku, jak ją liczyć co miesiąc, jak rozliczyć ją rocznie do 20 maja i co zmieniają sprzedaż środka trwałego, etat i zawieszenie firmy.

Kwoty są kwotami na 2026 rok, sprawdzonymi na zus.pl i biznes.gov.pl 30 września 2026. Składki społeczne (emerytalna, rentowa, chorobowa, wypadkowa) to osobna sprawa, opisana w artykule o ZUS dla JDG.

Składka zdrowotna w 2026 roku w skrócie

Składkę za dany miesiąc płacisz razem ze składkami społecznymi, do 20. dnia następnego miesiąca. Kalkulator składki zdrowotnej na zus.pl liczy ją dla każdej formy.

Skala podatkowa: 9 % dochodu

Według biznes.gov.pl na skali podatkowej składka zdrowotna to 9 % dochodu z działalności z miesiąca poprzedzającego ten, za który płacisz. Składka za marzec liczy się więc od dochodu z lutego.

Dochód liczysz narastająco od początku roku: przychody minus koszty uzyskania przychodów, pomniejszone o zapłacone składki społeczne, jeśli nie trafiły do kosztów. Od tej sumy odejmujesz dochody, od których składka już została policzona w poprzednich miesiącach.

Na skali składki zdrowotnej nie odliczysz ani od podatku, ani od dochodu, ani nie zaliczysz do kosztów.

Podatek liniowy: 4,9 % dochodu

Na podatku liniowym składka wynosi 4,9 % dochodu, liczonego tak samo jak na skali. Przy dochodzie 10 000 zł w miesiącu to 490 zł, a na skali przy tym samym dochodzie 900 zł.

Liniowiec może odliczyć zapłaconą składkę zdrowotną od dochodu albo zaliczyć ją do kosztów, w 2026 roku do 14 100 zł łącznie. Stawka 4,9 % dotyczy też dochodu z IP Box, jeśli podstawową formą opodatkowania jest podatek liniowy.

Minimalna składka zdrowotna

ZUS podaje, że na skali i na liniowym składka nie może być niższa niż 9 % minimalnego wynagrodzenia obowiązującego pierwszego dnia roku składkowego. Rok składkowy trwa od 1 lutego do 31 stycznia następnego roku.

Minimum dotyczy też 4,9 % na liniowym: przy niskim dochodzie liniowiec płaci tyle samo co ktoś na skali. Minimum płacisz także w miesiącu bez dochodu albo ze stratą.

Od lutego 2026 roku minimum znów liczy się od pełnego minimalnego wynagrodzenia. W roku składkowym 2025 podstawą było 75 % minimalnego wynagrodzenia, stąd niższa kwota za styczeń 2026.

Składka zdrowotna na ryczałcie: trzy progi na 2026 rok

Na ryczałcie składka nie zależy od dochodu, tylko od przychodu osiągniętego od początku roku. Według ZUS podstawą jest procent przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z IV kwartału poprzedniego roku, które za IV kwartał 2025 roku wyniosło 9 228,64 zł.

Przychód do progów pomniejszasz o zapłacone składki społeczne. Nie wliczasz przychodów niepodlegających opodatkowaniu.

Co się dzieje po przekroczeniu progu

W miesiącu, w którym przychód od początku roku przekroczy 60 000 zł, płacisz już składkę z wyższego progu, od tego miesiąca do końca roku. Po roku następuje rozliczenie: roczna składka to liczba miesięcy ubezpieczenia w roku razy składka z progu, w którym zamknął się cały roczny przychód — przy pełnym roku dwanaście takich składek. Jeśli przekroczysz 60 000 zł w listopadzie, w rozliczeniu rocznym dopłacisz różnicę za styczeń–październik.

Jeśli firma działała przez cały poprzedni rok, możesz zamiast tego przyjąć próg według przychodu z poprzedniego roku i stosować go przez cały bieżący rok. Różnicę wobec składki rocznej wyrównujesz wtedy w rozliczeniu rocznym.

Odliczenie na ryczałcie

Na ryczałcie odliczasz od przychodu 50 % zapłaconych składek zdrowotnych. O tym, jak liczyć sam ryczałt, pisze artykuł o ryczałcie.

Składka zdrowotna a forma opodatkowania: którą wybrać

Składka zdrowotna często przesądza o wyborze formy. Kilka wskazówek z liczb na 2026 rok:

• przy niskim dochodzie skala i liniowy dają to samo minimum, 432,54 zł, a ryczałt do 60 000 zł przychodu kosztuje 498,35 zł,
• przy wysokim dochodzie 4,9 % na liniowym rośnie wolniej niż 9 % na skali,
• na ryczałcie składka jest przewidywalna, ale skok z 498,35 zł na 830,58 zł po przekroczeniu 60 000 zł przychodu dotyczy całego roku.

Formę opodatkowania wybierasz na rok; zmiana w trakcie roku nie jest możliwa. Jak porównać formy z uwzględnieniem podatku, pokazuje artykuł o formie opodatkowania JDG.

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej do 20 maja

Każda JDG na skali, liniowym albo ryczałcie rozlicza składkę zdrowotną także rocznie. Składki płacone co miesiąc to zaliczki; po roku ustalasz składkę roczną od rocznej podstawy i porównujesz ją z sumą wpłat.

Kiedy: według ZUS rozliczenie za 2025 rok trzeba było złożyć do 20 maja 2026 roku, w deklaracji ZUS DRA za kwiecień (blok XII). Rozliczenie za 2026 rok przypada analogicznie na maj 2027 roku, w deklaracji za kwiecień 2027.

Co z niego wynika:

• niedopłata — dopłacasz ją razem ze składką za kwiecień, do 20 maja,
• nadpłata — ZUS sam tworzy wniosek o zwrot (RZS-R) na eZUS. Sprawdzasz go, wpisujesz numer rachunku bankowego, podpisujesz i odsyłasz; w 2026 roku termin minął 1 czerwca. Bez wniosku nadpłata zostaje na koncie w ZUS.

Minimalna roczna podstawa na skali i liniowym to liczba miesięcy ubezpieczenia razy minimalne wynagrodzenie. Za pełny rok składkowy 2026 to 57 672 zł, czyli co najmniej 5 190,48 zł składki.

Roczne rozliczenie składa też ktoś, kto zawiesił albo zamknął działalność w danym roku, jeśli choć jeden dzień podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu. Kto miał firmę zawieszoną przez cały rok, rozliczenia nie składa.

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej opiera się na tych samych liczbach co zeznanie roczne. Najpierw przygotuj PIT-36, PIT-36L albo PIT-28, potem wypełnij ZUS DRA za kwiecień.

Sprzedaż środka trwałego a składka zdrowotna

Od 1 stycznia 2025 roku przychody i koszty ze sprzedaży składników majątku firmy, w tym środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, nie wliczają się do dochodu ani przychodu, od którego liczy się składkę zdrowotną. Dotyczy to skali, liniowego i ryczałtu. Sprzedaż firmowego samochodu nie podbija więc składki.

Na skali i liniowym możesz w rozliczeniu rocznym zdecydować inaczej i uwzględnić sprzedaż majątku w rocznej podstawie. Ma to sens, gdy sprzedaż przyniosła stratę, która obniży podstawę. Taką decyzję zaznaczasz w ZUS DRA za kwiecień, w bloku XII. Możesz ją wycofać albo dodać korektą: do dnia złożenia wniosku o zwrot nadpłaty, a bez wniosku — w 2026 roku do 1 lipca.

Zawieszenie działalności a składka zdrowotna

biznes.gov.pl wyjaśnia, że w czasie zawieszenia JDG nie płacisz składki zdrowotnej, tak jak składek społecznych. Dwie rzeczy, o których łatwo zapomnieć:

• w miesiącu, w którym zawieszasz albo wznawiasz działalność, płacisz składkę zdrowotną za cały miesiąc, choć składki społeczne tylko proporcjonalnie do dni,
• prawo do leczenia na NFZ wygasa 30 dni po końcu ubezpieczenia; jeśli nie masz innego tytułu, na przykład etatu, możesz zgłosić się do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ.

Szczegóły opisuje artykuł o zawieszeniu i zamknięciu działalności.

Składka zdrowotna na uldze na start i przy etacie

Ulga na start zwalnia tylko ze składek społecznych. Składkę zdrowotną płacisz od pierwszego miesiąca, według swojej formy opodatkowania. Za członków rodziny zgłoszonych do ubezpieczenia (ZUS ZCNA) nie płacisz dodatkowej składki.

Etat i JDG to dwa osobne tytuły do ubezpieczenia zdrowotnego. Składkę z pensji potrąca pracodawca, a z działalności płacisz ją sam, niezależnie od wysokości pensji. Wyjątek: jeśli pensja nie przekracza minimalnego wynagrodzenia, przychody z firmy nie przekraczają miesięcznie 50 % minimalnego wynagrodzenia (2 403 zł w 2026) i firma jest na ryczałcie, składka zdrowotna z działalności nie jest należna.

Osoba współpracująca płaci własną składkę zdrowotną: w 2026 roku 622,93 zł miesięcznie.

Kilka działalności na skali albo liniowym: składkę liczysz od sumy dochodów. Na ryczałcie przychody z kilku firm sumujesz do progów.

Najczęstsze pytania

Czy „podatek zdrowotny” to to samo co składka zdrowotna?

Tak, to potoczna nazwa. Formalnie to składka na ubezpieczenie zdrowotne, którą pobiera ZUS, a nie podatek, który pobiera urząd skarbowy.

Ile wynosi minimalna składka zdrowotna w 2026 roku?

Na skali i liniowym 432,54 zł za miesiące od lutego 2026 do stycznia 2027. Na ryczałcie najniższa składka to 498,35 zł, przy przychodzie do 60 000 zł.

Czy składka zdrowotna na ryczałcie zależy od dochodu?

Nie. Zależy tylko od przychodu od początku roku, a koszty nie mają na nią wpływu.

Czy płacę składkę zdrowotną w wakacje składkowe?

Tak. Wakacje składkowe zwalniają tylko ze składek społecznych i z Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego.

Składka zdrowotna to jedna liczba co miesiąc i jedno rozliczenie w maju. Z uporządkowanymi przychodami i kosztami oba przychodzą bez niespodzianek.
💜💙 Twój zespół BravoLisa

Ten artykuł ma wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej, prawnej ani księgowej. Każda sytuacja jest inna — skonsultuj się z wykwalifikowanym specjalistą (doradcą podatkowym, biurem rachunkowym lub prawnikiem), aby uzyskać poradę dopasowaną do twojej sytuacji. BravoLisa nie ponosi odpowiedzialności za decyzje podjęte na podstawie tych informacji.

Ostatnia aktualizacja: wrzesień 2026. Stawki i limity mogą się zmienić: zawsze sprawdź je na biznes.gov.pl, podatki.gov.pl, zus.pl lub w odpowiednim urzędzie.

Źródła (8)

Sprawdzone 30 września 2026

1. ZUS — Informacja w sprawie podstawy wymiaru składki oraz kwoty składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2026 r.
2. Biznes.gov.pl — Ile wynosi składka zdrowotna
3. ZUS — Roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025 r.
4. Biznes.gov.pl — Obniżone składki ZUS przez 24 miesiące
5. Biznes.gov.pl — Zbieg tytułów do ubezpieczeń ZUS – jakie składki płaci przedsiębiorca, który ma kilka źródeł dochodów
6. Biznes.gov.pl — Na czym polega zawieszenie działalności gospodarczej w CEIDG
7. Biznes.gov.pl — Ulga na start – 6 miesięcy bez składek na ubezpieczenie społeczne
8. ZUS — Kalkulator składki zdrowotnej