Zwolnienie z VAT w 2026: limit 240 000 zł i jak go liczyć

Zwolnienie z VAT, czyli zwolnienie podmiotowe z VAT z art. 113 ustawy o VAT, pozwala JDG sprzedawać bez doliczania VAT, dopóki jej sprzedaż nie przekroczy limitu. Od 1 stycznia 2026 ten limit wynosi 240 000 zł rocznie (wcześniej 200 000 zł). Ten artykuł wyjaśnia, jak liczyć limit, także w pierwszym roku działalności, czym zwolnienie podmiotowe różni się od przedmiotowego, kto w ogóle nie może z niego skorzystać, jak wygląda faktura bez VAT i co się dzieje, gdy sprzedaż przekroczy limit.

Jaki jest limit zwolnienia z VAT w 2026 roku

Zwolnienie przysługuje przedsiębiorcy z siedzibą działalności w Polsce, u którego wartość sprzedaży bez podatku nie przekroczyła ani w poprzednim, ani w bieżącym roku 240 000 zł. Tak brzmi art. 113 ust. 1 ustawy o VAT po zmianie, która weszła w życie 1 stycznia 2026.

Liczy się sprzedaż netto, bez VAT. „Sprzedaż” w rozumieniu ustawy to dostawa towarów i świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów i wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (art. 2 pkt 22).

Czego nie wliczasz do limitu

Art. 113 ust. 2 wyłącza z limitu:

• wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, która nie jest opodatkowana w Polsce (i sprzedaż na odległość towarów importowanych na tej samej zasadzie);
• sprzedaż zwolnioną przedmiotowo z art. 43 ust. 1, z wyjątkiem transakcji związanych z nieruchomościami, niektórych usług finansowych i usług ubezpieczeniowych, o ile nie są to transakcje pomocnicze;
• sprzedaż środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, które podlegają amortyzacji.

Limit dotyczy sprzedaży w rozumieniu ustawy o VAT, a nie przychodu w PIT. Sprzedaż firmowego laptopa zaliczonego do środków trwałych nie zbliża cię do limitu VAT.

Jak liczyć limit w pierwszym roku działalności

Jeśli zaczynasz działalność w trakcie roku, limit liczysz proporcjonalnie do okresu działalności (art. 113 ust. 9). biznes.gov.pl podaje wzór: liczba dni od rozpoczęcia działalności do końca roku razy 240 000 zł, podzielone przez liczbę dni w roku.

Pierwszy wiersz to przykład z biznes.gov.pl, dwa kolejne wyliczono tym samym wzorem. Na początku liczy się sprzedaż przewidywana: jeśli nie spodziewasz się przekroczyć limitu proporcjonalnego, możesz od pierwszego dnia sprzedawać ze zwolnieniem. Gdy faktyczna sprzedaż go przekroczy, zwolnienie przestaje działać od transakcji, którą go przekroczono (art. 113 ust. 10).

Jeśli firmę zakładasz dopiero teraz, wybór VAT jest jedną z decyzji przy rejestracji. Pozostałe opisuje artykuł jak założyć JDG.

Zwolnienie podmiotowe a przedmiotowe

To dwa różne zwolnienia, które łatwo pomylić:

Oba mogą występować w jednej firmie. Lekarz, który prowadzi też szkolenia, ma usługi medyczne zwolnione przedmiotowo, bez limitu. Szkolenia korzystają ze zwolnienia podmiotowego, dopóki ich sprzedaż nie przekroczy 240 000 zł. Sprzedaży zwolnionej przedmiotowo, poza wyjątkami z poprzedniej sekcji, nie wliczasz do limitu.

Kto nie może skorzystać ze zwolnienia z art. 113

Część działalności jest wyłączona ze zwolnienia podmiotowego niezależnie od obrotów (art. 113 ust. 13). Jeśli wykonujesz którąś z nich, jesteś czynnym podatnikiem VAT od pierwszej sprzedaży.

Dostawy towarów:

• towarów z załącznika nr 12 do ustawy: metali szlachetnych, wyrobów jubilerskich i ich złomu;
• towarów akcyzowych, z wyjątkami: energii elektrycznej, wyrobów tytoniowych i samochodów osobowych zaliczonych do środków trwałych (poza nowymi środkami transportu);
• budynków, budowli i ich części w przypadkach z art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b, terenów budowlanych i nowych środków transportu;
• sprzedaży na odległość, na przykład w sklepie internetowym, preparatów kosmetycznych i toaletowych, komputerów, elektroniki, urządzeń elektrycznych oraz maszyn i urządzeń;
• części i akcesoriów do samochodów i motocykli, hurtowo i detalicznie.

Usługi:

• prawnicze;
• doradcze, z wyjątkiem doradztwa rolniczego;
• jubilerskie;
• ściągania długów, w tym factoringu.

Wyłączenie dotyczy „usług w zakresie doradztwa”, a nie tylko doradztwa podatkowego. Jeśli twoja usługa to w praktyce doradzanie klientowi, na przykład w marketingu, IT czy zarządzaniu, sprawdź jej charakter, zanim wystawisz fakturę bez VAT. W razie wątpliwości możesz wystąpić o interpretację indywidualną.

Faktura bez VAT: co na niej wpisać

JDG zwolniona podmiotowo nie musi wystawiać faktur. Musi je wystawić na żądanie nabywcy, jeśli zgłosi je w ciągu 3 miesięcy od końca miesiąca dostawy, wykonania usługi lub zapłaty. Gdy żądanie przyjdzie do końca miesiąca transakcji, fakturę wystawiasz do 15. dnia następnego miesiąca. Gdy przyjdzie później, masz 15 dni od żądania.

Faktura podatnika zwolnionego na podstawie art. 113 może mieć węższy zakres danych. Pozwala na to § 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie wystawiania faktur:

• datę wystawienia i numer kolejny;
• imiona i nazwiska lub nazwy sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy;
• NIP sprzedawcy i numer, którym nabywca posługuje się na potrzeby VAT (od 1 lutego 2026, dla faktur ustrukturyzowanych i jej odpowiedników);
• nazwę towaru lub usługi, ilość i cenę jednostkową;
• kwotę należności ogółem.

W miejscu stawki wpisujesz „zw”. biznes.gov.pl wyjaśnia, że przy zwolnieniu podmiotowym nie musisz podawać podstawy prawnej. Podajesz ją przy zwolnieniu przedmiotowym, na przykład „art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT”. Wiele firm i tak dopisuje „zwolnienie na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT”, żeby klient nie pytał, dlaczego na fakturze nie ma VAT.

Zwolnienie z VAT a KSeF

KSeF obejmuje także podatników zwolnionych. ksef.podatki.gov.pl pisze wprost: „każdy podatnik (czynny i zwolniony), który ma obowiązek wystawienia faktury, będzie wystawiał ją w KSeF”. Do 31 grudnia 2026 mała firma może, jak podaje ten sam serwis, wystawiać faktury poza KSeF, jeśli ich łączna wartość w miesiącu nie przekracza 10 000 zł. Od 1 stycznia 2027 ta furtka się zamyka. Faktury dla konsumentów w KSeF są dobrowolne. Szczegóły opisuje artykuł KSeF dla JDG, a rodzaje faktur artykuł o rodzajach faktur.

W BravoLisa wystawisz i zapiszesz fakturę bez VAT i wyślesz ją jako PDF tam, gdzie KSeF nie jest wymagany, na przykład dla konsumenta albo przed 1 stycznia 2027 poniżej progu 10 000 zł.

Czy musisz składać VAT-R, żeby korzystać ze zwolnienia

Nie. Ustawa pozwala, ale nie każe, zarejestrować się podatnikowi zwolnionemu podmiotowo (art. 96 ust. 3). Możesz złożyć VAT-R i figurować w wykazie jako „podatnik VAT zwolniony”. Wtedy kontrahent zobaczy twój status na białej liście podatników VAT. Formularz VAT-R składasz w urzędzie skarbowym, pocztą albo elektronicznie przez biznes.gov.pl lub e-Urząd Skarbowy.

Zgłoszenie staje się konieczne w dwóch sytuacjach:

• gdy tracisz zwolnienie albo z niego rezygnujesz, bo stajesz się czynnym podatnikiem VAT;
• gdy wchodzisz w transakcje z firmami z UE: sprzedajesz usługi firmie z innego kraju UE albo kupujesz od niej usługi. Wtedy potrzebujesz rejestracji jako podatnik VAT UE, nawet ze zwolnieniem. Opisuje to artykuł VAT-UE i OSS.

Co się dzieje po przekroczeniu limitu

Zwolnienie traci moc od transakcji, którą przekroczono limit (art. 113 ust. 5). Nie od następnego miesiąca i nie od nowego roku, tylko od tej jednej sprzedaży, i to w całości. biznes.gov.pl zaleca złożenie VAT-R przed dniem, w którym stracisz prawo do zwolnienia. W praktyce: gdy widzisz, że najbliższe zlecenie przekroczy 240 000 zł, zgłoś rejestrację, zanim je zafakturujesz.

Od tej chwili:

• doliczasz VAT do sprzedaży i wystawiasz faktury z VAT;
• odliczasz VAT naliczony od zakupów;
• co miesiąc wysyłasz JPK_V7M do 25. dnia następnego miesiąca. Rozliczenie kwartalne (JPK_V7K) nie jest dostępne przez pierwsze 12 miesięcy od rejestracji jako czynny podatnik VAT. Jak przygotować i wysłać plik, opisuje artykuł JPK_VAT.

Powrót do zwolnienia jest możliwy najwcześniej po upływie roku, licząc od końca roku, w którym zwolnienie utracono (art. 113 ust. 11). Jeśli przekroczysz limit w 2026, pierwszy rok, w którym możesz wrócić, to 2028, pod warunkiem że sprzedaż w 2027 nie przekroczy limitu.

Dobrowolna rezygnacja ze zwolnienia

Możesz zrezygnować ze zwolnienia w każdej chwili, na przykład gdy twoi klienci to firmy odliczające VAT, a ty dużo kupujesz na firmę. Zawiadamiasz o tym urząd skarbowy na piśmie (w praktyce przez VAT-R) przed początkiem miesiąca, od którego rezygnujesz. Jeśli dopiero zaczynasz i chcesz być czynnym podatnikiem od pierwszej sprzedaży, zgłaszasz to przed dniem tej sprzedaży (art. 113 ust. 4). Tu też obowiązuje roczna karencja na powrót.

VAT dla JDG: pojęcia, które spotkasz obok zwolnienia

Odwrotne obciążenie

Przy odwrotnym obciążeniu VAT rozlicza nabywca, a nie sprzedawca. Dla JDG dotyczy to dziś głównie transakcji z zagranicą. Gdy sprzedajesz usługę firmie z innego kraju UE, faktura nie ma polskiego VAT i nosi wyrazy „odwrotne obciążenie” (art. 106e ust. 1 pkt 18). Gdy kupujesz usługę od firmy zagranicznej, na przykład reklamę w wyszukiwarce albo oprogramowanie w abonamencie, to ty rozliczasz VAT jako import usług.

VAT-9M: import usług przy zwolnieniu z VAT

Podatnik zwolniony, który kupuje usługi od zagranicznego podatnika, rozlicza od nich VAT w deklaracji VAT-9M. Składa ją do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 99 ust. 9). Wcześniej musi zarejestrować się jako podatnik VAT UE (art. 97 ust. 3 pkt 1). Taki zakup nie jest twoją sprzedażą, więc nie zbliża cię do limitu 240 000 zł. VAT z VAT-9M płacisz jednak z własnych pieniędzy: jako podatnik zwolniony nie możesz go odliczyć.

Metoda kasowa

Metoda kasowa (art. 21) to opcja dla czynnego podatnika VAT, który jest małym podatnikiem. Mały podatnik to taki, którego sprzedaż z VAT w poprzednim roku nie przekroczyła równowartości 2 000 000 euro. Obowiązek podatkowy powstaje wtedy z chwilą otrzymania zapłaty. Przy sprzedaży dla kogoś, kto nie jest czynnym podatnikiem VAT, powstaje z chwilą zapłaty, ale najpóźniej 180. dnia od wykonania usługi lub wydania towaru. Wybór zgłaszasz na piśmie do końca miesiąca poprzedzającego okres, od którego stosujesz metodę. Na fakturach piszesz „metoda kasowa”, a VAT rozliczasz kwartalnie, w JPK_V7K. Przez pierwsze 12 miesięcy od rejestracji jako czynny podatnik VAT rozliczenie kwartalne nie jest dostępne. Z metody kasowej zrezygnujesz najwcześniej po 12 miesiącach jej stosowania.

Mechanizm podzielonej płatności

Mechanizm podzielonej płatności (MPP, art. 108a) dzieli przelew na dwie części: kwota netto trafia na rachunek sprzedawcy, a VAT na jego rachunek VAT. Jest obowiązkowy, gdy faktura przekracza 15 000 zł brutto i obejmuje towary lub usługi z załącznika nr 15 do ustawy. Sprzedawca umieszcza wtedy na fakturze wyrazy „mechanizm podzielonej płatności”. W pozostałych przypadkach nabywca może z MPP skorzystać dobrowolnie. Faktura bez VAT, wystawiona przy zwolnieniu, nie wykazuje podatku, więc MPP jej nie dotyczy.

Ulga na złe długi

Ulga na złe długi (art. 89a) pozwala sprzedawcy odzyskać VAT od faktury, której klient nie zapłacił w ciągu 90 dni od terminu płatności. Korektę wykazujesz w JPK_V7 za okres, w którym minęło 90 dni, najpóźniej przed upływem 3 lat od końca roku wystawienia faktury. W dniu poprzedzającym złożenie JPK_V7 musisz być czynnym podatnikiem VAT. Gdy dłużnik nie jest czynnym podatnikiem VAT, korekta wymaga dodatkowo prawomocnego wyroku skierowanego do egzekucji, wpisu do krajowego rejestru długów lub upadłości konsumenckiej dłużnika. Gdy klient zapłaci po korekcie, zwiększasz VAT należny w okresie zapłaty. Przy zwolnieniu z VAT ulga nie ma zastosowania, bo nie ma VAT do odzyskania.

Deklaracja VAT-7, której już nie ma

Wiele osób wciąż szuka deklaracji VAT-7. Od rozliczenia za październik 2020 deklarację VAT-7 (i VAT-7K) zastąpił jeden plik: JPK_V7M dla rozliczenia miesięcznego i JPK_V7K dla kwartalnego, który Ministerstwo nazywa „JPK_VAT z deklaracją”. JDG zwolniona podmiotowo co do zasady go nie wysyła. Wyjątki to sytuacje z art. 99 ust. 7, na przykład korekta VAT odliczonego wcześniej, gdy firma była czynnym podatnikiem.

Najczęstsze pytania

Zwolnienie z VAT: do jakiej kwoty?

Do 240 000 zł sprzedaży netto w roku, od 2026. W pierwszym roku działalności limit liczysz proporcjonalnie do liczby dni.

Czy przychody z zagranicy liczą się do limitu?

Liczy się sprzedaż w rozumieniu ustawy: sprzedaż w kraju, eksport towarów i wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Usługa dla firmy z UE, której miejsce świadczenia jest za granicą, nie jest sprzedażą na terytorium kraju. Wymaga jednak rejestracji jako podatnik VAT UE i informacji VAT-UE.

Czy muszę pilnować limitu na bieżąco?

Tak. Zwolnienie traci moc w chwili przekroczenia, nie na koniec roku. Prowadzenie przychodów na bieżąco pozwala zauważyć to zlecenie, które przekroczy limit, zanim je zafakturujesz.

Limit 240 000 zł to suma, którą warto sprawdzać co miesiąc, a nie raz w roku.
💜💙 Twój zespół BravoLisa

Ten artykuł ma wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej, prawnej ani księgowej. Każda sytuacja jest inna — skonsultuj się z wykwalifikowanym specjalistą (doradcą podatkowym, biurem rachunkowym lub prawnikiem), aby uzyskać poradę dopasowaną do twojej sytuacji. BravoLisa nie ponosi odpowiedzialności za decyzje podjęte na podstawie tych informacji.

Ostatnia aktualizacja: wrzesień 2026. Stawki i limity mogą się zmienić: zawsze sprawdź je na biznes.gov.pl, podatki.gov.pl, zus.pl lub w odpowiednim urzędzie.

Źródła (10)

Sprawdzone 30 września 2026

1. ISAP — Ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1263 (art. 2, 10, 21, 89a, 96, 97, 99, 106e, 108a, 113)
2. podatki.gov.pl — Zwolnienie podmiotowe od podatku VAT
3. biznes.gov.pl — Kto musi płacić VAT
4. biznes.gov.pl — Jak wystawiać faktury VAT – podatnicy, którzy nie mają obowiązku
5. ISAP — Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wystawiania faktur (Dz.U. 2021 poz. 1979), § 3
6. ISAP — Rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie wystawiania faktur (Dz.U. 2025 poz. 1742)
7. biznes.gov.pl — Zarejestruj się jako podatnik VAT
8. ksef.podatki.gov.pl — JDG i MŚP
9. biznes.gov.pl — Jak prawidłowo rozliczyć VAT
10. gov.pl/web/finanse — Nowy JPK_VAT z deklaracją za październik 2020 r.